Atrakcje w Pieninach

Wypoczynek w Pieninach najczęściej kojarzymy ze stolicą regionu – Szczawnicą, spektakularnym przełomem Dunajca, zaporą w Czorsztynie. Obok tych atrakcji punktem żelaznym każdego pobytu w Pieninach powinien być Wąwóz Homole – perła krasowych form, których tak niewiele na terenie naszego kraju.

Wąwóz Homole – adres

Adres: 34-460 Jaworki

Wąwóz Homole - dojazd

Wąwóz Homole jest usytuowany w obrębie wsi Jaworki. Do centrum miejscowości ze Szczawnicy dojeżdża się drogą 969. Sześciokilometrową odległość samochód pokonuje w czasie 10 minut.

W Jaworkach przy wejściu do wąwozu Homole jest wiele miejsc parkingowych (cena 2 – 3,50 PLN). Można również skorzystać z darmowych parkingów przy stacji kolejki Arena Jaworki. W Jaworkach są także liczne miejsca noclegowe oraz punkty gastronomiczne.

Wąwóz Homole – trasa

Wejście do Wąwozu Homole znajduje się 200 m od parkingów we wsi lub 700 m od parkingu kolejki. Choć dojście nieco dłuższe, ale opcja wygodna dla tych, którzy w drodze powrotnej zdecydują się na zjazd kolejką.

Trasa wiodąca dnem wąwozu Homole jest krótka (około 800 m) i bardzo łatwa, stąd Homole odwiedzają niezliczone tłumy turystów – szczególny tłok panuje na trasach w wysokim, letnim sezonie. Odmiennie w tym względzie prezentuje się Wąwóz Homole zimą – jest tu zazwyczaj pusto, spokojnie, śnieg tłumi wszelkie odgłosy, a jednocześnie jest niezwykłą ozdobą rezerwatu.

Po wejściu do wąwozu Homole, po kilkunastu metrach docieramy do pierwszego mostku nad Kamionką – potokiem, który płynie dnem wąwozu. Takich mostków będzie więcej, a trasa wiedzie po obu stronach potoku.

Tuż za mostkiem piętrzy się pokaźna skała zwana Wapiennikiem. Za nią zwiedzającym ukazują się Grzebień, Niska Skała i Wysoka Skała (120 m). Ściany wąwozu, chwilami niemal pionowe, są zbudowane z wapienia i jasny kolor skały prześwituje wśród zieleni, jednak w wielu przypadkach zobaczyć można skalne ściany zabarwione na czerwono – to zawartość żelaza w wapieniach decyduje o takim przebarwieniu skał.

Przez wiele stuleci Wąwóz Homole był celem poszukiwaczy złóż cennych metali, przede wszystkim złota. Dowodem na ich działalność są stare szyby drążone w skale o nazwie Prokwitowska Homola. O działalności górniczej w wąwozie w swoich kronikach wspomniał Jan Długosz. Znalezione i wydobyte tutaj złoto miało być ukryte na zamku, którego już nie ma.

Po przejściu wąwozu Homole można zawrócić i tą samą drogą przejść ponownie na parking. Jeśli jednak chcemy zobaczyć następne atrakcje przyrodnicze Pienin, warto pójść dalej.

Po wyjściu z wąwozu Homole zobaczymy rozległą łąkę – Dubantowską Dolinkę. Latem turyści urządzają tu pikniki – można mieć swój sprzęt lub skorzystać ze stolików i ław specjalnie zbudowanych w tym celu.

Dubantowska Dolinka otoczona jest czerwonawymi, stromymi skałami, a u ich podnóża rozrzucone są płaskie formy skalne zwane Kamiennymi Księgami. W księgach, zgodnie z legendą, zapisane są losy wszystkich mieszkańców Ziemi.

Trasa przez Wąwóz Homole jest łatwa – czas przejścia latem trwa 30 – 45 minut: szlak mogą pokonywać osoby starsze z obniżoną sprawnością oraz małe dzieci. Nie da się pokonać trasy wózkiem – dzieci najlepiej umieścić w nosidłach. Liczne mostki nad Kamionką, stopnie na stromiznach, poręcze ułatwiają poruszanie się po rezerwacie, ale miejscami chodzi się po śliskich kamieniach, więc warto mieć odpowiednie obuwie i zachować dużą ostrożność.

Wąwóz Homole jest rezerwatem przyrody, więc schodzenie z wytyczonego szlaku jest surowo zakazane!

Wąwóz Homole – Z Dubanowskiej Dolinki na szczyt Wysoka

Z Dubanowskiej Dolinki warto wyruszyć na zdobycie szczytu Wysoka – najwyższego w Pieninach. Trasa jest bardziej wymagająca od tej biegnącej przez rezerwat Homole, więc lepiej przemyśleć zabranie dzieci oraz zaopatrzyć się w dodatkowy sprzęt, żywność, napoje.

Jeśli nastawimy się tylko na rezerwat w Wąwozie Homole, to po minięciu Kamiennych Ksiąg skręcając w lewo w ciągu 20 minut wrócimy do centrum Jaworek. Wybierając kierunek na wprost dojdziemy do Jemeriskowej Skały i punktu widokowego – tarasu z altanami i ławkami zachęcającymi do wypoczynku.

Wąwóz Homole – kolejka

Z tarasu widokowego jest niedaleko do licznych punktów gastronomicznych usytuowanych w obrębie ośrodka Arena Narciarska Jaworki - Homole. Tu także znajduje się stacja kolejki, którą za 9 PLN możemy zjechać do centrum wsi Jaworki. Czas zjazdu to około 8 minut – kolejka jedzie powoli, więc to dodatkowy czas na podziwianie niezwykłej pienińskiej przyrody.

Rezerwat przyrody Wąwóz Homole zimą czy latem?

Choć trasa w Wąwozie Homole jest krótka i sam pobyt w tym miejscu też nie jest zbyt rozciągnięty w czasie, to wizytę w rezerwacie każdy odwiedzający zapamiętuje na długo. Homole jest jednym z najczystszych, nieskalanych działalnością człowieka miejsc w Europie. Tu rosną rzadkie okazy roślin, wśród których swoje kryjówki mają puchacze, salamandry plamiste, drapieżne pustułki. Niespotykane piękno przyrody warto uwiecznić na fotografiach – plenerem jest zarówno wąwóz, jak i tereny przylegające do niego.

Zdecydowane większość turystów odwiedza wąwóz Homole latem, jednak warto przyjechać tu w środku mroźnej, śnieżnej zimy. Wąwóz wówczas jest pusty, trasy nieco bardziej śliskie, ale nadal łatwe do przejścia. Śnieg i mróz na roślinach, mostkach, w zatoczkach potoku tworzą niezwykłe formy plastyczne – wąwóz Homole wygląda jak kraina lodu z baśni. Warto znaleźć się w środku tej baśni, zrobić pamiątkowe zdjęcia, zamyślić się i pomedytować, a po wyjściu z wąwozu można dotrzeć do pełnej gwaru i życia Areny Narciarskiej i resztę dnia spędzić na stoku w towarzystwie przyjaciół.

Zdjęcie: Autor Rafał M. Socha (Azymut)