Małe Pieniny — co warto zobaczyć?

Autor posta: Maciej Ogrodowicz , Dodano: 07 marca 2023

Małe Pieniny to pasmo górskie we wschodniej części Pienin, rozciągające się od Przełomu Dunajca aż do słowackiej miejscowości Jarzębina. Wzdłuż grzbietu, który liczy 14 kilometrów, przebiega granica polsko-słowacka. Jakie są najciekawsze atrakcje turystyczne w Małych Pieninach? Co w szczególności warto zobaczyć? W dzisiejszym artykule przedstawiamy najpiękniejsze miejsca.

Małe Pieniny — położenie geograficzne

Małe Pieniny (dawniej nazywane także Szlachtowskimi Górami) graniczą od północy z Beskidem Sądeckim, natomiast od południa, z Doliną rzeki Lipnik i słowacką miejscowością Wielki Lipnik (z języka słowackiego: Veľký Lipník). Pieniny Małe rozciągają się od Przełomu Dunajca, aż po Jarzębinę (z języka słowackiego: Jarabina), przynależy do nich słynny szczyt zaliczany do Korony Gór Polski o nazwie Wysoka (1050 metrów n.p.m.).

Wakacje w Małych Pieninach — co warto zobaczyć wiosną i latem? 

Pieniny Małe są piękne przez cały rok. Najwięcej turystów ściąga tutaj jednak w sezonie wiosenno-letnim. Argumentów za tym, żeby odwiedzić szlaki turystyczne w Małych Pieninach o te porze roku, nie brakuje. Na rodziny z małymi dziećmi czeka najpiękniejszy wąwóz w Polsce, czyli Homole. Dojazd w to miejsce jest możliwy zarówno samochodem, jak i komunikacją publiczną. W zależności od kondycji fizycznej i czasu wolnego można wydłużyć wycieczkę także o pobliski Rezerwat Przyrody Biała Woda. 

Najpiękniejsze miejsca w Małych Pieninach, które są łatwo dostępne to dwa szczyty — Palenica (722 metrów n.p.m.) oraz Szafranówka (742 metrów n.p.m.). Na pierwszy z wymienionych można wjechać kolejką z miejscowości Szczawnica, następnie druga góra znajduje się w odległości 15-minutowego spaceru. Powrót można zaplanować tą samą drogą, ale pieszo — zejście do Szczawnicy nie powinno zająć więcej niż 45 minut. A przy lepszej kondycji możemy pójść z Szafranówki na zachód w kierunku schroniska PTTK Orlica i dopiero stamtąd zejść do Szczawnicy.

Ciekawe miejsca do odwiedzenia w Małych Pieninach dla osób, które są bardziej zaprawione w turystyce górskiej, to także: 

  • Przełęcz pod Tokarnią (z języka słowackiego: Lesnické sedlo). Rozciągają się stamtąd przepiękne widoki na okoliczne wsie oraz pasma górskie, w tym między innymi Tatry, Pieniny, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki czy też Gorce,
  • Wysoki Wierch (z języka słowackiego: Šlachtovsky vrch. Szczyt wznosi się na wysokość 898 metrów n.p.m., z góry można podziwiać przepiękne panoramy na Tatry, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, a także masyw Trzech Koron. 

Nie zapominajmy również o wspomnianym wcześniej szczycie, należącym do Korony Gór Polski, czyli Wysokiej (1050 metrów n.p.m.). Najkrótszy szlak na dumę Pienin Małych prowadzi ze wsi Jaworki, przez wąwóz Homole. Przejście z Jaworek na Wysoką zajmie około 2 godzin, następnie można wrócić tą samą drogą lub udać się dalej granią i zejść do wsi Szlachtowa. Na szczyt można się dostać także ze słowackiej miejscowości Litmanova, wtedy spacer w jedną stronę zajmie około 3 godzin.

Najpiękniejsze miejsca w Małych Pieninach w sezonie jesienno-zimowym

Jakie są ciekawe miejsca do odwiedzenia w Małych Pieninach w sezonie jesienno-zimowym? Kiedy w górach spadnie śnieg i dzień jest krótszy, bezpieczniej jest wybierać mniej wymagające kondycyjnie trasy. Z małymi dziećmi dobrym wyborem będą wspomniane wcześniej Rezerwaty Przyrody — Homole oraz Biała Woda. W szczególności Biała Woda to miejsce w Pieninach Małych przyjazne dzieciom, ponieważ szutrową drogę można pokonać nawet z wózkiem. 

Jeśli kondycja na to pozwala, możemy się pokusić o spacer zimą na Durbaszkę (934 metrów n.p.m.). Wejść można od strony wsi Szlachtowa lub z Jaworek, przez wąwóz Homole. Ze Szlachtowej na szczyt prowadzi żółty szlak, trasa liczy niewiele ponad 5 kilometrów i jej przejście w jedną stronę zajmie około 2 godzin. Podobny będzie czas, jeśli ruszymy z Jaworek. W obu przypadkach możliwy jest odpoczynek i zagrzanie się przy ciepłej herbacie w schronisku górskim nieopodal Durbaszki.  

Na jesienny lub zimowy spacer nadają się także wspomniany powyżej szczyt Wysoki Wierch (898 metrów n.p.m.) oraz piękna Przełęcz pod Tokarnią (720 metrów n.p.m.) w Małych Pieninach. Mapa to niejedyne, co warto zabrać na wycieczkę w te miejsca. Organizując wyprawę zimą, pamiętajmy o tym, że trasa może się znacznie wydłużyć ze względu na trudniejsze warunki na szlaku. Najbezpieczniej jest zatem ruszać z samego rana. Nie zapominajmy również o podstawowym wyposażeniu, takim jak raczki na buty czy też termos z ciepłą herbatą, aby zapobiec chwilom słabości podczas marszu. 

Atrakcje turystyczne w Małych Pieninach, które są dostępne w okresie jesienno-zimowym i często stanowią główny powód wyjazdu w te rejony, to stoki narciarskie. W szczególności ulubionym miejscem narciarzy jest rozległa kotlina, położona we wsi Jaworki. Funkcjonuje tam prawdziwa arena narciarska, która składa się z kolei linowej, wyciągów orczykowych oraz 8 tras narciarskich o łącznej długości wynoszącej około 4 kilometry. Szlaki dla narciarzy w Pieninach Małych są bardzo zróżnicowane pod względem trudności, znajdziemy wśród nich również miejsca przeznaczone dla wielbicieli jazdy typu freeride czy skitour. 

Autor: Maciej Ogrodowicz

Autor: Maciej Ogrodowicz

Gospodarz schronisk PTTK „Trzy Korony” w Sromowcach Niżnych oraz „Orlica” w Szczawnicy. Z górami związany od dziecka (wychowywał się na Hali Krupowej, gdzie jego rodzice od ponad 30 lat prowadzą schronisko). Od ponad dwóch dekad służy również pomocą na szlakach jako ratownik GOPR. Prowadzenie górskich obiektów to dla niego nie tylko praca, ale przede wszystkim rodzinna tradycja i wielka pasja.